Last van een muisarm of pijnlijke duimmuis?

De handen en armen zijn zeer ingewikkeld opgebouwde structuren. Botten, gewrichten, spieren en pezen zorgen er gezamenlijk voor dat de handen en armen allerlei posities kunnen aannemen en bewegingen kunnen uitvoeren. Langdurig gebruik van een computermuis kan deze structuren echter overbelasten.

Overbelasting van het bindweefsel en de pezen door langdurig gebruik van een computer of muis kan leiden tot pijn en ongemak… Iedere keer als de muis dan wordt gebruikt treden er ultrakleine beschadigingen op en ontstaan haarscheurtjes. Op den duur leidt dat tot aanhoudende klachten. Een pijnlijke duimmuis, pijn aan de pols, een pijnlijke schouder… Kortom: je kampt met een muisarm.

Muisarm

Wat is een muisarm?

Een ‘muisarm’ is een term die worden gebruikt voor de meest voorkomende symptomen, pijnaandoeningen en ongemak in de hand, arm en schouder (ervaren door computerwerkers), welke worden verergerd of veroorzaakt door muisgebruik. De term ‘muisarm’ is geen diagnose, maar een populaire verzamelnaam voor veel verschillende aandoeningen die bij intensief computerwerk aan nek, schouders, armen en handen voorkomen. In principe is een muisarm dan ook een vorm van RSI (repetitive strain injury). Ook wel KANS-klachten genoemd (Klachten aan de Arm, Nek en Schouders).

Niet iedereen is even gevoelig voor het krijgen van een muisarm. De een kan al vrij snel last krijgen van het muisgebruik, terwijl een ander veel langer door kan gaan zonder last te krijgen van de symptomen van een muisarm. Vaak hangt het ontstaan van een muisarm samen met stress, maar ook dat verschilt van persoon tot persoon.

Symptomen muisarm

Een muisarm ontstaat niet van vandaag op morgen. Je wordt niet op een dag wakker en hebt opeens een muisarm. De klachten ontstaan geleidelijk. Een muisarm ontwikkelt zich in een aantal stadia. Onderstaand de symptomen van een muisarm in de stadia zoals ze voorkomen:

  • In het eerste stadium ervaar je lokale pijn, irritaties, vermoeidheid of een dof gevoel in de hand, pols, arm of schouder. De klachten treden op tijdens het muizen en trekken weg wanneer je stopt met het muizen. In dit stadium is nog niet daadwerkelijk sprake van een muisarm, maar het ontstaan van een muisarm ligt wel op de loer. Het is dan ook belangrijk deze klachten serieus te nemen en actie te ondernemen, ondanks dat de klachten nog niet erg hevig zijn. Een muisarm kan in het eerste stadium nog voorkomen worden.
  • In het tweede stadium neemt de klachten in hevigheid toe. De klachten verdwijnen niet meer direct na het muisgebruik en de pijn is niet langer lokaal, maar breidt zich uit. De pijn wordt in dit stadium ook brandend van aard, of er ontstaat een tintelend gevoel in de gewrichten en/of spieren in de hand, pols, arm, schouder en/of nek. Het is ook mogelijk dat krachtverlies optreedt. In dit stadium begint de situatie ernstiger te worden. We raden dan ook strikt aan om in dit stadium grondig te kijken naar de manier waarop je je werk verricht, de muis en het toetsenbord dat je gebruikt (heb je een goede muis en een goed toetsenbord?). Indien je hier niet uitkomt kun je de bedrijfsarts contacteren of ons inschakelen. We helpen je graag met advies om ergere klachten te voorkomen en de situatie te verbeteren.
  • In het derde stadium is er al flink wat schade aangericht aan de spieren en gewrichten, waardoor de pijn ook een constante factor wordt. Naast pijnklachten kunnen zwellingen, tintelingen, verlies van kracht, gevoel en coördinatievermogen optreden. De continue aanwezigheid van klachten kan ook leiden tot slaapproblemen. Ook kunnen de klachten een negatieve invloed hebben op de mentale gezondheid. Dat kan zich uiten in stress, prikkelbaarheid, lusteloosheid en emotionele overgevoeligheid. Op dit punt is een intensief behandeltraject noodzakelijk. De plek waar de klachten optreden zal ook een zwakke plek blijven. Ook in dit stadium is het nog zaak om de bron van de klachten te verhelpen en dus aan de slag te gaan met de werkplek.

Wat is een duimmuis?

Veel mensen ervaren pijnklachten aan de basis van hun duimgewricht. In dit kader wordt wel eens geroepen dat iemand kampt met een ‘duimmuis’ (als variant op de term muisarm). Die term is echter niet correct: de duimmuis is een onderdeel van de hand. Veel mensen die kampen met een muisarm, kampen met pijnlijke duimmuis. De duimmuis is het gedeelte van de hand die de duim met de handpalm verbindt. Het zachte kussentje onderaan de duim. Je kunt dus wel last hebben van een pijnlijke duimmuis, maar een duimmuis is geen klacht op zich.

Verschil RSI en muisarm?

Een muisarm en RSI zijn termen die vaak door elkaar worden gebruikt en die inhoudelijk enige overlapping kennen. Bij een muisarm wordt als ‘regel’ genoemd dat de klachten hun oorsprong moeten vinden in muisgebruik. Dat kunnen dan klachten zijn aan de hand, pols, arm, schouder of nek. RSI richt zich op dezelfde lichaamsdelen, maar bij RSI hoeft muisgebruik niet per se de oorzaak te zijn. RSI staat voor repetitive strain injury, wat erop duidt dat de klachten zouden worden veroorzaakt door repetitieve handelingen. Ook dat wordt in de praktijk niet zo nauw genomen; RSI wordt ook geroepen als iemand klachten heeft aan de arm, nek of schouder zonder dat hier repetitieve handelingen aan vooraf zijn gegaan. De term die eigenlijk het meest passend is, is de term KANS-klachten. KANS staat hierbij voor Klachten aan de Arm, Nek en Schouders. Een vrij algemene, maar allesomvattende term.

Mogelijke oorzaken

Een muisarm ontstaat door continue overmatige lichte belasting, zoals dat voorkomt bij langdurig muisgebruik, maar ook bijvoorbeeld bij fijn handwerk. Dit type overbelasting heeft negatieve gevolgen voor de bloedomloop in de kleine haarvaatjes. Haarvaten zijn de kleinste, dunste bloedvaatjes in het lichaam. Doordat ze erg klein en dun zijn, zijn ze erg kwetsbaar. De continue, lichte spierspanning in de spieren tijdens bv. muisgebruik, zorgt ervoor dat de haarvaatjes worden dichtgedrukt en op den duur afsterven. Dat heeft negatieve gevolgen voor de bloedsomloop en lymfeomloop. Het weefsel zal als gevolg hiervan lichtelijk opzwellen en druk uitoefenen. Ook kunnen de spieren slechter afvalstoffen afvoeren. Zo treedt verzuring op. De druk in combinatie met de verzuring zorgen op den duur voor een prikkeling van de vrije zenuwuiteinden, wat zorgt voor pijn gecombineerd met wisselende klachten.

Geen actie ondernemen bij het ontstaan van muisarm symptomen, wordt de conditie van het weefsel almaar slechter. Dat leidt tot een negatieve spiraal. Daarom is het belangrijk actie te ondernemen. We helpen daar graag bij. Bijvoorbeeld door middel van een werkplekonderzoek op je werkplek. Dan kijken we samen naar de link tussen de klachten en de werkplek/ manier van werken. Ook kun je bij ons terecht voor een adviesafspraak in ons zitlab in Kerkrade. Tijdens een adviesafspraak bootsen we de werkplek na en kijken we samen hoe we de klachten kunnen verhelpen en/of het aangedane gebied kunnen ontlasten. Vaak kan een hulpmiddel zoals een goede muis, een goed toetsenbord of een monitor op de juiste hoogte (wat je werkhouding beïnvloedt) al veel verschil maken.

Er zijn verschillende factoren die van invloed zijn op het feit of je wel of geen muisarm krijgt. Allereerst is de een gevoeliger voor het ontstaan van deze klachten dan de ander. Dat is persoonlijk. Verdere factoren die een rol kunnen spelen in et wel of niet optreden van muisarm symptomen zijn:

  • De aard van het werk
    Het is afhankelijk van je werktaken of een muisarm wel of niet kan optreden. Ook de mate van regelmogelijkheden en in hoeverre de werktaken afwisselend zijn spelen hierin een rol.
  • De werkduur
    Iemand die slechts 1,5 uur per dag beeldschermwerk verricht heeft veel minder kans op het krijgen van een muisarm dan iemand die de gehele dag beeldschermwerk verricht
  • Werkdruk
    Ervaar je psychisch te veel druk, doordat je (te) veel werk moet verzetten, werk hebt dat te lastig is of door andere factoren, leidt dit al snel tot een krampachtige houding.
  • Werkhouding
    Een werkplek die niet goed is ingericht op je lichaam en de taken die je moet verrichten, kan ook de kans op het ontstaan van een muisarm vergroten. Het gaat hierbij zowel om de middelen die je gebruikt op zich (bureau, bureaustoel, muis, toetsenbord, etc.) alsook om de manier waarop de werkplek is ingesteld.

Tips om een muisarm te voorkomen

We hebben je enkele tips op een rij gezet om het ontstaan van een muisarm te voorkomen:

Een goede werkhouding

Het aannemen van een goede zithouding is een belangrijk aspect in het voorkomen van een muisarm. De armen, schouders en nek zijn allen verbonden aan de wervelkolom. Een ongunstige positie van de wervelkolom heeft ook nadelige gevolgen voor deze structuren. Indirect zorgen zaken zoals een goede stoel, een goed bureau voor het voorkomen van een muisarm, gezien deze middelen je houding positief beïnvloeden (mits goed ingesteld). Idealiter zien wij iemand werken in de juiste zithouding, maar met een goed ingestelde werkplek (en middelen die dit toelaten) kom je ook al ver.

Kies een goede computermuis

Een muis gebruiken die bij je past en die je een zodanige houding laat aannemen dat spierspanning wordt voorkomen doet wonderen. We zijn zelf erg fan van verticale muizen om een muisarm te voorkomen. Verticale muizen staan je toe om met je hand in een geheel ontspannen positie te muizen. Wanneer je je hand en arm ontspant, neemt je hand immers een verticale positie aan (ongeveer gelijk aan handen schudden). Een ander idee is om tweehandig te muizen met een centrische muis.

Wissel werkzaamheden af

Probeer indien mogelijk werkzaamheden af te wisselen. Indien mogelijk, raden we aan niet de hele dag beeldschermwerk te verrichten. Is dit toch nodig? Dan is het advies om ieder half uur een micropauze in te lassen van 2 minuten. In die twee minuten kun je een koffiepauze houden, papieren uitprinten, overleg plegen, etc. Ben je niet in de gelegenheid om je werkplek te verlaten, probeer dan werkzaamheden zodanig in te delen dat je niet continu je muis gebruikt (typtaken afwisselen met muistaken). In deze laatste situatie is het wellicht wel een overweging de noodzaak aan afwisseling en (micro)pauzes te bespreken met je leidinggevende.

Laat de muis los

Veel taken zijn ook te verrichten met behulp van sneltoetsen op het toetsenbord. Dat gaat bijvoorbeeld al om functies zoals knippen en plakken, het openen van een nieuw scherm of navigeren door menu’s. Door meer te werken met behulp van sneltoetsen op het toetsenbord, maak je minder gebruik van de muis. Bewust erop letten dat je de muis niet vasthoudt wanneer je bijvoorbeeld een stuk tekst of een mail leest is ook een goed idee. Hieraan denken kan bijvoorbeeld door een post-it op de hoek van het beeldscherm te plakken als reminder.

Praat over hoge werkdruk

Hoge werkdruk is een grote risicofactor voor het krijgen van een muisarm. Kamp je met een hoge werkdruk? Maak dat dan bespreekbaar. Hoge werkdruk, en de stress die daarmee gepaard gaat, is niet alleen een risicofactor voor het ontstaan van een muisarm. Veel meer aandoeningen vinden hun oorsprong o.a. in stress. Hoewel het soms lastig kan zijn, maak de hoge werkdruk bespreekbaar. Het voorkomt veel problemen.

Belang van een goede zithouding

Zoals reeds gesteld is een goede zithouding een belangrijke factor om een muisarm te voorkomen. Immers: de armen en schouders zijn verbonden aan de wervelkolom. De wervelkolom is de basis voor alle bewegingen. Heeft de wervelkolom een ongunstige positie, heeft dat ook zijn uitwerking op de armen. Een goede bureaustoel in combinatie met een goed bureau, een scherm op de juiste hoogte (bv. met behulp van een monitorarm) zijn dan ook -naast het toetsenbord en de muis- zeer belangrijk. In plaats van een goede bureaustoel is een balansstoel ook een uitstekend alternatief.

Hulp nodig bij het kiezen van een goede bureaustoel, een goede muis of andere middelen om een muisarm te voorkomen? We adviseren je graag! Neem contact met ons op.