De juiste zithouding

Uitgangspunten bij het vormen van een advies rondom zitoplossingen en andere werkplekoplossingen zijn de fysieke belasting en de neutrale positie van de wervelkolom tijdens het zitten.

Neutrale positie

Het is te allen tijde van belang, om de wervelkolom in zijn meest gezonde en neutrale positie te behouden. Dat betekent een gezonde holling in de lage rug, een matige bolling van de borstwervelkolom en een redelijk steile positie van de nekwervelkolom. Aangezien we niet dagelijks een röntgenapparaat naast ons hebben staan, is het handig om te weten dat het lichaam daarvoor een aantal referentiepunten heeft.

We hanteren een richtlijn hiervoor; een loodlijn. De lijn die we hanteren is een rechte lijn van het oor, naar het schoudergewricht en het heupgewricht. Deze lijn dient in één rechte loodlijn op de vloer te staan.

Als we een model van de wervelkolom in deze positie brengen, dan zien we ook dat de wervelkolom voor een groot gedeelte zijn eigen balans kan produceren. Uit onderzoek is gebleken dat de energie die nodig is om de zwaartekracht te overwinnen (dus om te voorkomen dat de wervelkolom in elkaar zakt) voor 70% geleverd kan worden door de wervelkolom zelf (passieve stabiliteit). 30% van de energie dient geleverd te worden door externe invloeden, zoals eigen spierkracht (actieve stabiliteit). In een rechtopstaande positie heeft u niet veel energie nodig om de zwaartekracht te overwinnen en het levert geen overmatige belasting op aan uw rompspieren. Deze stabiliteit kan echter alleen geleverd worden als de natuurlijke krommingen gehanteerd worden.

Een belangrijk uitgangspunt daarbij is de positie van het bekken. We weten immers dat het bekken een belangrijke stuurfunctie geeft qua houding aan de lage rug, en daarmee aan de gehele wervelkolom. Het is echter voor het overgrote deel van de bevolking lastig om te bepalen wanneer het bekken in een gunstige positie staat. Belangrijk daarvoor is het opnieuw leren herkennen van de positie van de zogenaamde ‘zitknobbels’ (Tuber Ischiadicum) aan de onderzijde van het bekken. Het herwinnen van het gevoel om de positie van deze knobbels te herkennen, is een belangrijke voorwaarde bij de adviesvorming.

30%

Gezien het feit dat we in het algemeen te weinig bewegen en te veel (stil) zitten, zetten wij bij voorkeur zitoplossingen in die de gebruiker prikkelen om actief de wervelkolom verder te stabiliseren. Vandaar dat wij bijvoorbeeld de Back App balansstoel graag inzetten, aangezien dit een uniek voorbeeld is van een gezonde stoel. De stoel prikkelt de gebruiker om actief te zitten, aangezien de stoel geen rugleuning heeft en de gebruiker prikkelt om de wervelkolom in zijn gezonde houding te positioneren.

Conventionele kantoorstoelen hebben een aantal overeenkomsten: naast een comfortabele zitting, hebben ze een fijne verstelbare rugleuning en een stel armleggers. Er bestaan wellicht duizenden verschillende modellen, waarvan het overgrote deel bij ons – met overtuiging – niet verkrijgbaar is. Gezien het feit dat deze conventionele stoelen uitgerust zijn met een rugleuning, betekent dat direct dat de energie die nodig is om het lichaam tegen de zwaartekracht rechtop te houden dan ook geleverd wordt door het steunen/leunen tegen deze rugleuning. De activiteit van de rompspieren is dan ook over het algemeen te verwaarlozen bij deze groep zitoplossingen.

Kortom: een conventionele bureaustoel zorgt er altijd voor dat u een stuk passiever zit.

Hardnekkige zitters

Door de jaren heen hebben we veel mensen geadviseerd. Onze adviezen zijn altijd gericht op optimaal resultaat. Helaas is dat voor de groep ‘hardnekkige zitters’ niet altijd mogelijk geweest.

Hardnekkige zitters zijn mensen die vaak al jarenlang zitten, en niet in de gaten hebben gehad dat hun wervelkolom is gegroeid/gevormd naar de dagelijkse ongunstige belasting en gebrek aan beweging. U kunt zich dan ook voorstellen, dat deze groep een sterk beperkte beweeglijkheid van de wervelkolom heeft. Deze groep kenmerkt zich bovendien met het feit dat men zich niet bewust is van een zeer beperkte wervelkolom en een verlies van de natuurlijke krommingen van de verschillende delen van de wervelkolom.  Pas op het moment dat deze groep klachten krijgt, wordt er actie ondernomen. Vaak krijgen medische en medicinale interventies daarbij voorrang, terwijl de handhaving van de ongezonde houding (en beweegarmoede) als meest essentiële veroorzaker aangewezen kunnen worden.

Zithoogte

Een veel gebruikte richtlijn op kantoor is de 90°-richtlijn: de hoeken tussen het bovenlichaam-bovenbenen-onderbenen zijn 90°. Deze richtlijnen wordt al jaren gehanteerd en is daarom dan ook enorm ingeburgerd. Het nadeel van deze positie is dan ook, dat we naar verloop van tijd onvoldoende controle behouden over de positie van ons bekken. We zien dan ook vaak, dat mensen met een achterover gekanteld bekken in deze 90° positie de hele dag op een kantoorstoel zitten (vaak met een onvoldoende sturende stoel). Een bekken dat overmatig naar achteren gekanteld staat, veroorzaakt een direct verlies van de normale positie van de lage rug. Zoals eerder beschreven, ontstaan hierdoor ook verschillende klachten. Te meer ook, aangezien het overgrote deel van de bevolking die te veel zit, duidelijk verkorte spiergroepen aan de achterzijde van de bovenbenen heeft, waardoor de achterover kanteling van het bekken veel sneller zal plaatsvinden.

Bij het vormen van een advies, of bij het opnieuw instellen van werkplekken hanteren wij altijd een minimale zithoek van 100°. Dat betekent dat de hoek tussen het bovenlichaam en de bovenbenen ongeveer 100° is. Kenmerkend hieraan is dat het heupgewricht dan hoger staat dan het kniegewricht. In deze positie blijkt het veel makkelijker te zijn, om het bekken weer als steunpunt voor de wervelkolom te gebruiken. Om dit te bereiken dient de zithoogte net wat hoger ingesteld te worden en de zitdiepte van de kantoorstoel wat korter ingesteld te worden.

Gezonde belasting tijdens het zitten

Bij het adviseren van een passende oplossing besteden we natuurlijk ook aandacht aan de behoefte aan fysieke belasting gedurende de dag. Ons uitganspunt punt is ‘bewegen is medicijn’, waarbij we de gebruiker het liefst gedurende de dag in beweging houden. Daarbij kunnen we de beweging interpreteren als lopen, traplopen, bukken en tillen. Beweging betekent echter ook fysieke spierarbeid tijdens het zitten. Traditionele kantoorstoelen kenmerken zich door spierwerking van hoofdzakelijk de onderste ledematen. Daarbij willen we wel een kanttekening maken, dat het daarvoor noodzakelijk is om de stoel in zijn beweeglijke stand te gebruiken.

De grote romp ondersteunende spiergroepen worden met name gebruikt bij het assortiment stoelen die weinig steun bieden. Gezien het feit, dat de inzet van deze spieren vaak te wensen overlaat bij mensen met een ongezonde zithouding en veel klachten, is de inzet van deze zitoplossingen in het bijzonder voor deze doelgroep dan ook daarmee door veel specialisten en (para)medici geïndiceerd.